Levenstestament in Spanje

Testament/executeur-testamentair

De functie van een testament is bekend. Ook dat daarin een executeur-testamentair kan worden benoemd weet ongeveer iedereen wel. Zijn functie en zijn exacte taak en bevoegdheden zijn een stuk minder bekend. Veel mensen denken dat een executeur-testamentair ook zaken kan regelen vóór het overlijden. Niets is minder waar. Een testament geldt immers pas vanaf het overlijden.

Levenstestament/levensexecuteur

Het document waarin iemand wordt aangewezen die formele handelingen (rechtshandelingen) kan verrichten namens een ander die nog leeft, wordt in Nederland een <<levenstestament>> genoemd. Die aangewezen persoon wordt een <<levensexecuteur>> genoemd.

Verwarrende terminologie in Spanje

Voor degenen die een dergelijk document willen laten opstellen, en een zodanige persoon willen aanwijzen, is het belangrijk te weten dat de in Spanje gehanteerde terminologie verwarring en misverstanden kan veroorzaken. Een <<testamento vital>> is geen levenstestament en ook de term <<poder general>> dekt de lading van een levenstestament niet. In dit artikel wordt uitgelegd wat een levenstestament inhoudt en waaraan een levenstestament in grote lijnen moet voldoen om in Spanje als zodanig te kunnen functioneren.

Wilsonbekwaamheid/handelingsonbekwaamheid

Iemand die zelf zijn belangen niet kan behartigen (bijvoorbeeld vanwege dementie of een beroerte) is <<wilsonbekwaam>>. Een wilsonbekwaam persoon kan geen rechtshandelingen verrichten. Hij kan bijvoorbeeld niet tekenen bij de notaris voor de verkoop van zijn huis. Let op: zijn of haar echtgenoot kan dat ook niet namens hem/haar doen.

Bewindvoerder/tutor

Indien er rechtshandelingen dienen te worden verricht namens een wilsonbekwaam persoon moet de rechter een wettelijke vertegenwoordiger benoemen die hiertoe bevoegd is. In Nederland heet dit een <<bewindvoerder>>; in Spanje een <<tutor>>. De benoeming van een bewindvoerder/tutor kost veel tijd. Kostbare tijd omdat het belang vaak juist vergt dat er snel gehandeld wordt. In Nederland gaat het dan om maanden. In Spanje vaak meer dan een jaar. Een in Nederland benoemde bewindvoerder kan pas in Spanje handelen nadat omslachtige formaliteiten zijn verricht (akten, certificaten, verklaringen, stempels). Bovendien moet een bewindvoerder/tutor voor belangrijke rechtshandelingen voorafgaande rechterlijke toestemming krijgen.

Volmacht

Dit alles kan worden voorkomen met een volmacht. Deze volmacht kan aan een vertrouwd persoon worden verleend zolang er bij de <<volmachtgever>> (nog) geen sprake is van wilsonbekwaamheid. In de schriftelijke volmacht wordt die persoon gemachtigd (bevoegd verklaard) om een of meer specifiek omschreven rechtshandelingen namens de volmachtgever te verrichten. Een volmacht waarmee alle denkbare rechtshandelingen kunnen worden verricht heet in Nederland een <<algemene volmacht>> en in Spanje een <<poder general>>.

Vrijblijvend contact opnemen

Heeft u specifieke vragen over een nalatenschap en de afwikkeling daarvan? Neem gerust contact met ons op, wij helpen u graag verder.

Contactformulier

Een gevolmachtigde is nergens aan gebonden

Men moet zich altijd goed realiseren dat met een volmacht slechts bevoegdheden worden verleend. Daarmee is geenszins gewaarborgd dat met de volmacht slechts handelingen worden verricht die in het belang van de volmachtgever zijn. Een volmacht is een <<eenzijdig document>>. De gevolmachtigde zet zijn handtekening er niet onder en bindt zich nergens aan. Binnen ruime grenzen is hij vrij de bevoegdheden te gebruiken zoals hij dat wil.

Overeenkomst

Een gevolmachtigde kan met betrekking tot het gebruik van de volmacht alleen worden gebonden aan door de volmachtgever gestelde regels als dit tussen hen wordt geacht te zijn afgesproken (een overeenkomst). Een levenstestament is een volmacht die is gecombineerd met een dergelijke overeenkomst. Die overeenkomst wordt geacht in te gaan zodra de volmacht wordt gebruikt. In de overeenkomst wordt ook geregeld dat de gevolmachtigde wordt gecontroleerd, ter voorkoming van misbruik (gebruik in eigen belang). Een levenstestament is daarmee een zeer geschikt document om te waarborgen dat de belangen van een wilsonbekwame persoon worden behartigd, zonder dat hierbij de rechter nodig is.

Levensexecuteur, “bezint eer gij begint”

Zodra een levensexecuteur zijn volmacht gebruikt ontstaan voor hem de in het levenstestament beschreven verplichtingen. De levensexecuteur dient zich goed te realiseren waar hij aan begint. Niet nakoming van zijn verplichtingen leidt tot aansprakelijkheid voor eventueel daardoor veroorzaakte (financiële) schade bij de wilsonbekwame. In geval van een gewone volmacht is dat veel minder snel het geval.

Echtgenoten hebben aan een volmacht (over en weer) voldoende

Het overwegend grote vertrouwen en vaak aanwezige wederzijdse belang bij rechtshandelingen, maakt dat tussen echtgenoten een gewone <<notariële algemene volmacht>> meestal volstaat. Stel daarin vast dat de volmacht geldig blijft bij ingetreden wilsonbekwaamheid, maar voorkom dat de volmacht onwerkbaar wordt door hierin de voorwaarde op nemen dat die diagnose eerst moet zijn vastgesteld. De huisarts mag dit niet doen, en in Spanje kan die diagnose door een gespecialiseerde arts maanden in beslag nemen.

Opvolgende volmacht / volmacht wordt levenstestament

Bij het opstellen van een volmacht tussen echtgenoten moet op zijn minst óók worden nagedacht over het aanwijzen van een <<opvolgend gevolmachtigde>> voor de situatie dat een echtgenoot overlijdt en  de wilsonbekwame echtgenoot alleen achterblijft. Bij een volmacht aan een ander dan een echtgenoot, en derhalve ook bij een volmacht door een alleenstaande, is vaak wél behoefte aan regels die voorschrijven hoe de volmacht moet worden gebruikt en controle op de nakoming daarvan. Een volmacht wordt pas een levenstestament als dergelijke regels daarin zijn opgenomen, en aan de gevolmachtigde zijn opgelegd. Die regels zijn vaak eerder noodzakelijk dan men wil denken. Zelfs een kind dat het volledige vertrouwen geniet, kan gedurende een moeilijke levensfase ‘tijdelijk’ geld nodig hebben en in staat blijken misbruik te maken van zijn volmacht. Realiseer dat een algemeen gevolmachtigde de bankrekening van de volmachtgever volledig kan leeghalen.

Volmacht in Spanje

Voor een (algemene) volmacht die moet (blijven) werken bij ingetreden wilsonbekwaamheid van de volmachtgever gelden in Spanje speciale regels. Ook de volmacht die deel uitmaakt van een levenstestament dient hieraan te voldoen als het de bedoeling is dat deze ook in Spanje moet kunnen worden gebruikt voor rechtshandelingen met Spaanse partijen of instanties. Uiteraard dient deze volmacht dan ook in de Spaanse taal te zijn opgesteld.

Levenstestament in Spanje

Het onderdeel van het levenstestament waarin de regels staan met betrekking tot het gebruik en de voorkoming van misbruik van de volmacht, geldt slechts tussen de volmachtgever en (opvolgend) gevolmachtigde. Dit zijn vaak allebei Nederlanders. Daarop kan het Nederlands recht van toepassing worden verklaard en – in het geval van niet nakoming door de gevolmachtigde – de Nederlandse rechter bevoegd worden verklaard. Dit onderdeel van het levenstestament behoeft derhalve niet in het Spaans te worden opgesteld.

Handhaving van de regels in het levenstestament en preventie tegen misbruik van de volmacht

Ter handhaving van de regels van het levenstestament dient dan wel een persoon te worden aangewezen die misstanden en misstappen van de gevolmachtigde (desnoods bij de rechter) kan aankaarten en de volmacht kan intrekken als dit nodig is. Die persoon wordt de <<toezichthouder>> genoemd. Een levenstestament dat al deze onderdelen voorziet werkt preventief in de zin dat de (opvolgend) gevolmachtigde zich bewust is van zijn aansprakelijkheid als hij de regels van het levenstestament overtreedt en de wilsonbekwame volmachtgever daarbij schade berokkent.

Een levenstestament van Hak & Rein Vos (voor) in Spanje

HAK & REIN VOS Juridisch adviseurs en notarissen is het enige Nederlandse notariskantoor met permanente vestigingen aan de Costa’s, en is onder andere gespecialiseerd in testamenten en levenstestamenten voor Nederlanders met bezit in Spanje. Maak een afspraak voor een vrijblijvend eerste gesprek op een van onze Spaanse kantoren of op ons Nederlandse kantoor in Lelystad.

mr. R. Zanardi - notaris

Over R.L. Zanardi

Renato Zanardi is al ruim 11 jaar professioneel actief, met het advisering van Nederlanders die woonachtig zijn of bezittingen hebben in Spanje op het gebied van testamenten, erfrecht, erfbelastingrecht en (fiscale) nalatenschapsplanning en nalatenschapsafwikkeling. Meer informatie

Referenties

Testament aanmaken of uw huidige wijzigen? Neem vandaag nog contact met ons op!

Maak nu een afspraak!

HET LAATSTE NIEUWS over levenstestamenten in Spanje en Nederland

Wij zijn continue op de hoogte van de laatste ontwikkelingen en zetten deze voor u op een rij. Hieronder staan de meest recente artikelen over het testament vermeld, met besprekingen van inhoudelijke onderwerpen of de meest recente actualiteiten op dit deelgebied, zowel juridisch als fiscaal. U kunt ook alle alle artikelen over ‘het levenstestament’ bekijken.

SPAANSE WONING GEKOCHT? Maak ook een LEVENStestament!

  • Posted by Renato Zanardi
  • On 19 mei 2022

Als je wilsonbekwaam wordt kun je je Spaanse woning niet meer verkopen. Dat moet een bewindvoerder doen. Die wordt...

  • aankoop, bankrekening, bewind, bewindvoerder, europa, Nederland, notaris, ongeluk, ouderdom, overlijden, poder, rechter, Spanje, testament, testamento vital, toezicht, vakantiewoning, verkoop, verzorgingstehuis, volmacht, wilsonbekwaam, ziek, zorg
 3

Over de ‘Poder General’ en levenstestamenten in Spanje

  • Posted by Renato Zanardi
  • On 10 juni 2019

Een levenstestament is (in de kern) een volmacht, maar niet elke volmacht is een levenstestament. Een ‘testamento vital’ is...

  • alzheimer, dement, dementie, echtgenoot, euthanasieverklaring, levenstestament, medische wilsbeschikking, Nederlandse notaris, Spaans recht, Spanje, testamento vital, volmacht, wilsonbekwaam
 

Het levenstestament in Spanje

  • Posted by Renato Zanardi
  • On 17 februari 2019

Mijn vorige artikel ging over het testament in Spanje. In deze bijdrage ga ik het hebben over het levenstestament in Spanje....

  • advies, adviseur, echtgenoot, langstlevende, levenstestament, misbruik, Nederlands recht, Nederlandse notaris, poder, poder general, testamento vital, toezicht, toezichthouder, volmacht